wpis4

Alimenty na rzecz byłego małżonka

wpis4

 

Jedną z najważniejszych części spotkań z Klientami Legal Solutions jest przedstawienie im ich praw. W dzisiejszym wpisie przybliżamy Państwu trzy regulacje związane z obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz byłego małżonka. Można? Można.

1. Kiedy można domagać się dostarczania środków utrzymania od byłego małżonka?

Obowiązek alimentacyjny na rzecz byłego małżonka został uregulowany w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a podstawowym przepisem regulującym ewentualny obowiązek alimentacyjny między małżonkami rozwiedzionymi jest art. 60 § 1 k.r.o., zgodnie z którym małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

W skrócie oznacza to tyle, że roszczenia alimentacyjnego może domagać się rozwiedziony małżonek:

  • który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, albo wina była po stronie obojga małżonków,
  • który jest w niedostatku,
  • w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Jak rozumieć pojęcie niedostatku?

Pojęcie niedostatku zdefiniował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 lipca 2000 r. (I CKN 226/00) wskazując, iż w niedostatku pozostaje nie tylko taki uprawniony, który nie dysponuje środkami utrzymania, lecz także taki, którego usprawiedliwione potrzeby nie są w pełni zaspokojone. Oznacza to, że w niedostatku znajduje się osoba, która nie ma możliwości własnymi siłami zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb w całości lub nawet w określonej części.

Co oznaczają usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego?

Przez usprawiedliwione potrzeby uznać należy takie, jak potrzeby związane z zakupem wyżywienia, opłatami związanymi z domem czy mieszkaniem, zakupem odzieży, lekarstw i kosztami leczenia w przypadku choroby. Wskazać więc należy, że usprawiedliwione są potrzeby bieżące, co oznacza że nie zalicza się do usprawiedliwionych potrzeb tych które według przewidywań mogą nastąpić w odległej przyszłości.

Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego rozumieć należy nie tylko jako zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane ze swojego majątku, lecz te zarobki i dochody, które osoba zobowiązana do alimentacji może i powinna uzyskać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.

Przy zaistnieniu wszystkich wskazanych powyżej przesłanek możliwym jest domaganie się dostarczania środków utrzymania od byłego małżonka.

2. Co dzieje się z obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz byłego małżonka w przypadku ponownego zawarcia związku małżeńskiego?

W przypadku ponownego zawarcia związku małżeńskiego przez osobę zobowiązaną do płatności, nie jest ona zwolniona z płacenia alimentów. Niemniej jednak, założenie drugiej rodziny może mieć wpływ na wysokość alimentów. Natomiast, jeśli to osoba uprawniona do świadczeń alimentacyjnych zawiera nowy związek małżeński to obowiązek alimentacyjny wygasa bezpowrotnie. Wygaśnięcie tego obowiązku następuje z mocy prawa, czyli automatycznie. Nie istnieje ponadto możliwość zachowania takiego uprawnienia jeśli wstąpienie w nowy związek małżeński nie zmieniło, lub nawet pogorszyło sytuację majątkową dotychczas uprawnionego małżonka.

Dodatkowo wskazać należy, że w niektórych przypadkach samo pozostawanie przez byłego małżonka w konkubinacie może mieć wpływ na wysokość, a nawet na istnienie obowiązku alimentacyjnego. Utrata prawa do świadczeń alimentacyjnych nie następuje w tym przypadku jednak automatycznie i z mocy prawa. Sytuacja finansowa i życiowa konkubenta jednego z byłych małżonków może mieć jednak wpływ na poprawę sytuacji majątkowej osoby uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych, co w toku postępowania sądowego może być argumentem uzasadniającym zmianę wysokości świadczeń alimentacyjnych, a nawet przesłanką całkowitego zniesienia obowiązku alimentacyjnego.

3. Kiedy wygasa obowiązek alimentacyjny wobec byłego małżonka?

Jak wspomniano wyżej, obowiązek alimentacyjny wygasa z mocy prawa w przypadku zawarcia nowego związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych.

Obowiązek ten wygasa również po upływie pięciu lat uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, jeżeli zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia. Warto mieć jednak na uwadze, że termin ten może zostać wydłużony przez sąd na żądanie uprawnionego ze względu na wyjątkowe okoliczności.

Więcej informacji:

Konsultant Legal Solutions, Prawnik Katarzyna Węglarz
k.węglarz@legal-solutions.pl

logo-footer